Polish (Poland)English (United Kingdom)
Start Artykuły Bitwy i Kampanie Najsławniejsi dowódcy kawalerii z okresu wojny secesyjnej - Unia

Najsławniejsi dowódcy kawalerii z okresu wojny secesyjnej - Unia

Bufordautor: Szymon Gołębiewski

Podczas wojny domowej w USA w latach 1861-1865 w obydwu walczących ze sobą armiach w zasadzie obowiązywały te same stopnie generalskie i oficerskie, jakie wcześniej istniały w armii amerykańskiej. Jedną z ich cech szczególnych był brak specyficznej nazwy dla stopnia kapitańskiego w kawalerii. Podobnie było zresztą ze stopniem sierżanta, przy czym takiej specyfiki nie było również w artylerii konnej. Ich wykaz oraz starszeństwo przedstawia tabela 2[1].

 

Tab. 1. Stopnie oficerskie obowiązujące w armii Unii i Konfederacji podczas wojny secesyjnej

STOPNIE OFICERSKIE W ARMII UNII I KONFEDERACJI

NAZWA STOPNIA

NAZWA ANGIELSKA

ARMIA UNII

ARMIA KONFEDERACJI

Podporucznik

second lieutenant

X

X

Porucznik

first lieutenant

X

X

Kapitan

captain

X

X

Major

major

X

X

Podpułkownik

lieutenant-colonel

X

X

Pułkownik

colonel

X

X

Generał brygady

brigadier-general

X

X

Generał major

major-general

X

X

Generał porucznik

lieutenant-general

X

X

Generał

General

 

X

 

Źródło: opracowanie własne autora na podstawie znanej mu literatury przedmiotu.

 

Dodatkowo w wojskach Unii stosowano system tytularnych, czyli honorowych stopni (brevet), które były odpowiednikami dla wszystkich stopni oficerskich używanych w tej armii. Warto również pamiętać, że w czasie wojny władze wojskowe Unii nadawały stopnie zarówno w armii ochotniczej, jak i w regularnej, przy czym w tej pierwszej było znacznie łatwiej o awans. Z tego też powodu często miała miejsce sytuacja, kiedy na przykład generał major z armii ochotniczej po zakończeniu wojny wracał do służby w wojskach regularnych w swoim znacznie niższym „regularnym” stopniu, na przykład kapitana[2].

 

Kawaleria Unii

buford1JOHN BUFORD (4 marca 1826 r. – 16 grudnia 1863 r.). Był bohaterem bitwy pod Gettysburgiem. Urodził się w Woodford County (Kentucky). Przyjęty do Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych w West Point, którą ukończył w 1848 r. Przed wojną pełnił służbę w 2 Pułku Dragonów, walcząc w kilku kampaniach przeciwko wrogim Indianom. Do wybuchu wojny awansował do stopnia kapitana[3].

Po rozpoczęciu wojny pełnił służbę sztabową aż do momentu, kiedy generał major John Pope, dowódca Armii Wirginii, „odnalazł” go w Waszyngtonie i natychmiast zażądał przydzielenia do swojego oddziału. Awansowany 27 lipca 1862 r. na generała brygady armii ochotniczej otrzymał dowodzenie nad rezerwową brygadą kawalerii w Armii Wirginii. Zasłużył się w czasie drugiej kampanii Bull Run, nad Antietam i pod Fredericksburgiem. W czasie odwrotu po klęsce w czasie drugiej kampanii Bull Run został tak ciężko ranny, że początkowo uznano go za poległego.

Apogeum jego służby była doskonale przeprowadzona akcja opóźniająca pierwszego dnia bitwy pod Gettysburgiem. Jesienią 1863 r., w czasie działań wojennych nad rzeką Rappahannock, nabawił się tyfusu, co w połączeniu z jego dawnymi ranami doprowadziło do śmierci. Na łożu śmierci otrzymał awans na generała majora armii ochotniczej[4].

 

casterGEORGE ARMSTRONG CUSTER (5 grudnia 1839 r. – 25 czerwca 1876 r.). Urodził się w New Rumley (Ohio). W 1857 r. wstąpił do Wojskowej Akademii Stanów Zjednoczonych w West Point, jako członek słynnej klasy z 1861 r., która prosto z uczelni udała się na pole bitwy[5].

Łącząc służbę w kawalerii z karierą oficera sztabowego, swoją brawurą i ekstrawagancją, Custer bardzo szybko zwrócił na siebie uwagę przełożonych. Już wtedy był znany ze swoich długich blond włosów oraz nieregulaminowego umundurowania. W 1863 r. został jednym z trzech młodych oficerów, którzy w zaskakujący sposób zostali awansowani bezpośrednio ze stopnia kapitana na generała brygady w armii ochotniczej[6]. Bardzo szybko potwierdził też swoje umiejętności dowódcy kawalerii, skutecznie uniemożliwiając w czasie walk pod Gettysburgiem, 3 lipca 1863 r., kawalerzystom Jeba Stuarta przedarcie się na tyły pozycji armii federalnej. Ostatnie dwa lata wojny służył w Wirginii, tocząc zacięte walki z coraz słabszą kawalerią Armii Północnej Wirginii generała Roberta Edwarda Lee[7].

            Po wojnie Custer kontynuował służbę w armii regularnej jako podpułkownik słynnego 7 Pułku Kawalerii Stanów Zjednoczonych. Zyskał sławę jako skuteczny pogromca Indian, narażając się jednocześnie na krytykę, zwłaszcza za atak na wioskę indiańską nad Washita w 1868 r. Zginął, jak na prawdziwego kawalerzystę przystało, w walce z przeważającymi siłami Siuksów, w bitwie nad Little Big Horn, stoczonej 25 czerwca 1876 r.[8]

 

griersonBENJAMIN HENRY GRIERSON (8 lipca 1826 r. – 1 września 1911 r.). Urodził się w Pittsburgu (Pensylwania). Z zawodu był nauczycielem muzyki, a jego jedynym przedwojennym kontaktem z wojskiem była służba jako trębacz w pułku kawalerii milicji Ohio[9].

Po rozpoczęciu wojny secesyjnej służył w różnych pułkach kawalerii, początkowo głównie na terenie stanu Tennessee. Rok 1863 był przełomowy w jego wojskowej karierze. Dnia 17 kwietnia z La Grange (Tennessee), wyruszył bowiem na liczący ponad sześćset mil rajd przez terytorium wroga. Dnia 2 maja dotarł do Baton Rouge (Luizjana). W jego trakcie toczono gwałtowne walki z siłami konfederackimi, siejąc jednocześnie zniszczenie na zapleczu wroga. Zagon ten spełnił swój główny cel, gdyż odciągnął znaczące siły nieprzyjaciela od głównych działań wojsk Unii przeciwko twierdzy Vicksburg. Za swoje zasługi 3 czerwca został mianowany tytularnym generałem brygady. Do końca wojny zaangażowany był w organizowanie i dowodzenie równie skutecznymi rajdami na terenie stanów Tennessee i Missisipi[10].

Po wojnie Grierson wybrał karierę wojskową, służąc w wielu kampaniach przeciwko Indianom, początkowo jako dowódca murzyńskiego 10 Pułku Kawalerii. Po długiej i wybitnej służbie 8 lipca 1890 r. odszedł w stan spoczynku, po tym jak 5 kwietnia tego samego roku został awansowany na generała brygady. Umarł w Omena, Michigan[11].

 

kllipatrickHUGH JUDSON KILPATRICK (14 stycznia 1836 r. – 4 grudnia 1881 r.) Był to jeden z najbardziej kontrowersyjnych dowódców kawalerii w wojnie secesyjnej, który w pełni zasłużył na swój przydomek „zabójcy kawalerii” (Kill Cavalry). Urodził się Deckertown (New Jersey). Absolwent słynnej klasy z 1861 r. w West Point[12].

Początkowo służąc w piechocie, był pierwszym oficerem armii regularnej rannym w wojnie domowej. Ranę odniósł bowiem pod Big Bethel już 10 kwietnia 1861 r. Od września tego roku służył jako oficer kawalerii, a 14 czerwca 1863 r. został mianowany tytularnym generałem brygady ochotników. Brał udział praktycznie we wszystkich ważniejszych operacjach kawalerii na froncie wschodnim. Nie zawsze okazywał się rozsądnym dowódcą, czego dowodem może być choćby bitwa pod Gettysburgiem, w trakcie której 3 lipca 1863 r. rozkazał generałowi Elonowi Johnowi Farnsworthowi przeprowadzić nieudaną szarżę w bardzo niekorzystnym dla kawalerii terenie.

W lutym 1864 r. dowodził kontrowersyjnym rajdem na Richmond, którego celem miało być oswobodzenie przebywających w stolicy Konfederacji jeńców Unii i zabicie prezydenta i członków rządu Południa. Istnienie tego ostatniego cel operacji nigdy nie zostało w pełni potwierdzone źródłowo. Od kwietnia 1864 r. służył pod rozkazami generała majora Williama Tecumseha Shermana na froncie zachodnim. W czasie „marszu ku morzu” i „marszu przez Karoliny” został wyznaczony na dowódcę kawalerii. Sherman, wyjaśniając swój wybór, miał rzekomo stwierdzić: „Wiem, że Kilpatrick jest cholernym głupkiem, ale właśnie tego typu człowieka potrzebuję do dowodzenia moją kawalerią w tej ekspedycji”. Dnia 19 czerwca 1865 r, mianowano go tytularnym generałem majorem ochotników[13].

Po wojnie zrezygnował ze swojego stopnia w armii regularnej i podjął mało udane próby zrobienia kariery w polityce. Był dwukrotnie mianowany na posła Stanów Zjednoczonych w Chile – w latach 1865-1868 i ponownie od 1881 r. Umarł na placówce dyplomatycznej w Santiago[14].

 

pleasontonALFRED PLEASONTON (7 lipca 1824 r. – 17 lutego 1897 r.). Urodził się w Waszyngtonie. W 1846 r. ukończył West Point. Służył w wojnie meksykańskiej, na pograniczu indiańskim i walczył na Florydzie przeciwko Seminolom. W momencie wybuchu wojny był kapitanem w 2 Pułku Dragonów Stanów Zjednoczonych[15].

W czasie wojny secesyjnej pełnił służbę w kawalerii. Dnia 18 lipca 1862 r. został mianowany tytularnym generałem brygady ochotników, a 22 czerwca 1863 r. tytularnym generałem majorem ochotników. W czerwcu tego roku objął dowodzenie Korpusem Kawalerii Armii Potomaku, pozostając na tym stanowisku do marca 1864 r., kiedy to przeniesiono go do Departamentu Missouri. W październiku umiejętnie kierował działaniami przeciwko rajdowi Price’a w Missouri[16].

Po wojnie powrócił do swojego regularnego stopnia, czyli majora i rozpoczął służbę w 2 Pułku Kawalerii. Warto też tutaj pokreślić, że odmówił przyjęcia stopnia podpułkownika w zamian za przejście w szeregi 20 Pułku Piechoty. Zapewne był to efekt tego, że wolał służbę w kawalerii. Nie mogąc uzyskać wyższego stopnia w swej macierzystej broni zrezygnował ze służby w armii Stanów Zjednoczonych. Zajmował mniej istotne posady rządowe. Umarł w Waszyngtonie[17].

 

sheridanPHILIP HENRY SHERIDAN (6 marca 1831 r. – 5 sierpnia 1888 r.). Był to jeden z trzech generałów Unii, którzy zdobyli największą sławę podczas wojny secesyjnej. Urodził się w Albany (Nowy Jork). W 1853 r. ukończył West Point, rozpoczynając służbę w piechocie. W chwili wybuchu wojny nadal był zaledwie podporucznikiem[18].

Od wybuchu wojny domowej do połowy 1862 r. służył w kwatermistrzostwie. Służbę liniową rozpoczął 25 maja tego roku, kiedy został mianowany pułkownikiem 2 Ochotniczego Pułku Kawalerii Michigan. Dowodząc zarówno piechotą, jak i kawalerią, brał udział w najważniejszych bitwach na froncie zachodnim, a mianowicie pod Perryville stoczoną 7-8 października 1862 r., pod Murfreesboro, która trwała od 31 grudnia 1862 r. do 3 stycznia 1863 r. oraz nad Chickamauga, stoczonej 19 i 20 września tego roku.

Największą sławę przyniosło mu jednak zdobycie 22 września 1863 r. Missionary Ridge w czasie bitwy pod Chattanoogą. Awansowany na tytularnego generała brygady ochotników 13 września 1862 r., już 16 marca 1863 r. został tytularnym generałem majorem. Swoimi dokonaniami przyciągnął uwagę Granta, który zabrał go ze sobą na front wschodni. Powierzył mu tam zadanie przygotowania całej kawalerii Armii Potomaku do wiosennej kampanii w 1864 r. Dowodząc około 10 000 żołnierzy rozpoczął swoje zmagania ze znacznie słabszą kawalerią Armii Północnej Wirginii. W bitwie pod Yellow Tavern stoczonej 11 maja 1864 r. zginął dowódca konfederackiej kawalerii Jeb Stuart. Jednak w kolejnych bitwach dowodzeni przez Sheridana federalni nie odnosili już tak spektakularnych sukcesów.

W drugiej połowie 1864 r. jego jazda została wysłana do Doliny Shenandoah, na zaplecze armii generała Lee, dokonując tam dzieła zniszczenia poprzez stosowanie taktyki spalonej ziemi. Pod jego nieobecność Armia Shenandoah została praktycznie rozbita w czasie bitwy nad Cedar Creek, która odbyła się 19 października 1864 r. Sheridan pokonując około 20 mil, dotarł na pole bitwy i zamienił pewną klęskę w całkowite zwycięstwo. „Rajd Sheridana”, jak nazywano ten wyczyn, przyniósł mu stopień generała majora w armii regularnej nadany mu 14 listopada tego roku. Po zniszczeniu Doliny Shenandoah powrócił na czas pod Petersburg, aby odegrać kluczową rolę w czasie pościgu za rozbitą Armią Północnej Wirginii, aż do jej kapitulacji pod Appomattox, złożonej 9 kwietnia 1865 r.[19]

Po wojnie znacząco przyczynił się do rezygnacji Napoleona III z popierania cesarza Maksymiliana w Meksyku. Sprawował różne wyższe dowództwa w armii regularnej, dając się poznać jako zwolennik zdecydowanej polityki wobec wrogich plemion indiańskich. To właśnie jemu przypisywano mu słynne powiedzenie: „Jedyni dobrzy Indianie, jakich znam, to martwi Indianie.” W 1869 r. został awansowany na generała porucznika. Był obserwatorem w czasie wojny francusko-pruskiej. W 1884 r., po tym jak William Tecumseh Sherman przeszedł w stan spoczynku, objął naczelne dowództwo nad armią amerykańską, a 1 czerwca 1888 r. został awansowany do pełnego stopnia generalskiego (general). Umarł w Nonquitt (Massachusetts)[20].

 

stonemanGEORGE STONEMAN (22 sierpnia 1822 r. – 5 września 1894 r.). Urodził się w Busti (Nowy Jork). W 1846 r. ukończył West Point, co spowodowało, że zdążył wziąć udział w wojnie z Meksykiem, służąc w Mormon Battalion, czyli w oddziale zwerbowanym wśród mormonów. Po wojnie meksykańskiej był oficerem 2 Pułku Dragonów Stanów Zjednoczonych. W momencie wybuchu wojny secesyjnej był kapitanem[21].

Początkowo służył w sztabie generała majora George’a Brintona McClellana. Kiedy jednak ten objął dowodzenie Armią Potomaku, Stoneman przejął dowodzenie jej kawalerią. Dnia 16 marca 1863 r. awansowano go na tytularnego generała brygady w armii ochotniczej. W czasie bitwy pod Chancellorsville stoczonej w dniach od 1 do 4 maja 1863 r. dowodził rajdem, który miał zdezorganizować zaplecze Armii Północnej Wirginii. Operacja ta zakończyła się umiarkowanym sukcesem, mając jednak negatywny wpływ na przebieg działań Armii Potomaku. W kluczowym bowiem momencie, mianowicie gdy rozpoczynała działania przeciwko żołnierzom generała Lee, była ona pozbawiona „oczu i uszu armii”.

Po tej operacji Stoneman został przeniesiony do Waszyngtonu, gdzie objął kierowanie Biurem do Spraw Kawalerii. Podczas kampanii Williama Tecumseha Shermana przeciwko Atlancie dowodził Korpusem Kawalerii w Armii Ohio i 31 lipca 1864 r. został wzięty do niewoli, podczas nieudanego rajdu, mającego na celu uwolnienie jeńców federalnych z obozu w Andersonville (Georgia). Wymieniony w ramach wymiany jeńców w październiku prowadził bardziej udane działania kawaleryjskie w Wirginii, Tennessee i w Północnej Karolinie, współdziałając z operującą wtenczas w Karolinach armią Williama Tecumseha Shermana[22].

Po wojnie pozostał w armii regularnej. Jako pułkownik 21 Pułku Piechoty Stanów Zjednoczonych dowodził Departamentem Arizony. W 1871 r. odszedł w stan spoczynku. Zamieszkał w swojej posiadłości w Kalifornii, leżącej w granicach dzisiejszego miasta San Marino. Pracował między innymi jako komisarz do spraw kolei w Kalifornii. W 1882 r. został wybrany gubernatorem tego stanu. Pełniąc ten urząd przez jedną, czteroletnią kadencję, został uznany za jednego z najbardziej wyróżniających się i zasłużonych gubernatorów Kalifornii w XIX wieku. Umarł w Buffalo (Nowy Jork)[23].

 

wilsonJAMES HARRISON WILSON (2 września 1837 r. – 23 lutego 1925 r.). Był to zapewne najbardziej utalentowany z „chłopięcych generałów” (boy generals). Urodził się na farmie koło Shawneetown (Illinois). Ukończył Akademię Wojskową Stanów Zjednoczonych w West Point w 1860 r. Przed wojną służył w wojskach inżynieryjnych[24].

Początkowo w czasie wojny secesyjnej był inżynierem, a w 1862 r., w czasie kampanii w Maryland, był adiutantem generała majora McClellana. Jego kariera wojskowa poczęła się rozwijać, kiedy pod koniec 1862 r. dołączył do sztabu generała majora Ulyssesa Simpsona Granta. Tam też 30 października 1863 r. został mianowany tytularnym generałem brygady w armii ochotniczej. Dnia 17 lutego 1864 r. przejął kierowanie Biurem do Spraw Kawalerii w Waszyngtonie, zdobywając uznanie za swoje nieprzeciętne umiejętności administracyjne i organizacyjne.

W czasie kampanii 1864 r. na froncie wschodnim dowodził jedną z dywizji w Korpusie Kawalerii Sheridana. Wykazał, że jest nie tylko zdolnym organizatorem, ale również utalentowanym dowódcą liniowym. W październiku tego roku oddelegowano go na zachód, aby przygotował kawalerię Shermana do „marszu ku morzu”. Resztę jazdy Unii operującą na zachodnim teatrze działań wojennych zorganizował w liczący około 17 000 żołnierzy korpus, z którym uczestniczył w zwycięskich walkach z konfederacką Armią Tennessee w bitwach pod Franklin 30 listopada i pod Nashville 15 i 16 grudnia 1864 r.

Wiosną następnego roku wyruszając z Gravelly Springs (Alabama), 22 marca poprowadził największy w historii wojny secesyjnej zagon kawaleryjski, docierając 20 kwietnia do Macon, w Georgii. Odniósł całkowity sukces i zrealizował wszystkie założone cele. W uznaniu tych zasług 21 czerwca 1865 r. został mianowany tytularnym generałem majorem armii ochotniczej.

Po wojnie pozostał w armii regularnej w stopniu rzeczywistego podpułkownika 35 Pułku Piechoty Stanów Zjednoczonych. Jednak jako oficer wydzielony pełnił służbę w korpusie inżynierskim. W 1870 r. zwolniono go ze służby na własne życzenie.

W cywilu zaangażował się w budowę kilku linii kolejowych. Podczas wojny z Hiszpanią w 1898 r. ponownie przywdział mundur generała majora armii ochotniczej. Był również jednym z amerykańskich dowódców w czasie ekspedycji przeciwko powstaniu bokserów w Chinach. W 1901 r. został umieszczony na liście oficerów w stanie spoczynku w stopniu generała brygady armii regularnej.

W 1902 r. reprezentował prezydenta Stanów Zjednoczonych Theodore’a Roosevelta w czasie koronacji Edwarda VII na króla Anglii. Kiedy wybuchła I wojna światowa złożył petycję o przywrócenie go do aktywnej służby, która jednak ze względu na jego wiek nie została pozytywnie rozpatrzona. Umarł w swojej posiadłości w Wilmington (Delaware)[25].

Oprócz wymienionych powyżej dowódców kawalerii federalnej warto wspomnieć jeszcze kilka innych oficerów, których kariery wojskowe miały ścisły związek z wojną secesyjną.

 

averelWILLIAM WOODS AVERELL (5 listopada 1832 r. – 3 lutego 1900 r.). W czasie wojny służył w kawalerii Armii Potomaku, 26 września 1862 r. awansując do stopnia tytularnego generała brygady ochotników. Dowodził 2 Dywizją Kawalerii w bitwie pod Kelly’s Ford stoczonej 17 marca 1863 r. Było to pierwsze zdecydowane zwycięstwo kawalerii federalnej nad konfederacką, starcie o którym się mówi, że „stworzyło” kawalerię Unii[26].

 

 

 

 

cookePHILIP ST. GEORGE COOKE (13 czerwca 1809 r. – 20 marca 1895 r.). Jego pochodząca z Południa rodzina w 1861 r. „podążyła za stanem”. Stąd też syn John Rogers Cooke oraz zięć James Ewell Brown Stuart byli generałami w armii Konfederacji. Od 12 listopada 1861 r. był generałem brygady w armii regularnej. Na początku wojny dowodził kawalerią na froncie wschodnim, między innymi, jako dowódca dywizji kawalerii w kampanii półwyspowej[27].

 

 

 

 

dahlgrenULRIC DAHLGREN (3 kwietnia 1842 r. – 2 marca 1864 r.). Najbardziej znany był on z uczestnictwa, wówczas jeszcze jako jako pułkownik wojsk Unii, w nieudanym rajdzie na Richmond, przeprowadzonym w 1864 r., a którego celem było uwolnienia przetrzymywanych tam jeńców. Zmarł w czasie operacji, a przy jego ciele znaleziono dokumenty informujące o zamiarze dokonania zamachu na prezydenta Konfederacji i członków jego gabinetu. Jednak ich autentyczność nie została nigdy potwierdzona. Mimo to informacja ta wywołała powszechne oburzenie na Południu i mogła pośrednio wpłynąć na decyzję Johna Wilkesa Bootha o dokonaniu zamachu na prezydenta Abrahama Lincolna[28].

 

 

fansforthELON JOHN FARNSWORTH (30 lipca 1837 r. – 3 lipca 1863 r.). Od początku wojny pełnił służbę w kawalerii walczącej na froncie wschodnim. Dnia 29 czerwca 1863 r., ze względu na swoje zasługi, został awansowany ze stopnia kapitana od razu na tytularnego generała brygady ochotników. Zginął trzeciego dnia bitwy pod Gettysburgiem, kiedy jego dowódca, generał Kilpatrick, 3 lipca 1863 r. rozkazał mu przeprowadzić szarżę w terenie całkowicie nieodpowiednim dla działań kawalerii i bronionym przez okopaną piechotę[29].

 

 

 

gregDAVID McMURTRIE GREGG (10 kwietnia 1833 r. – 7 sierpnia 1916 r.). Był to kompetentny i zdolny dowódca kawalerii federalnej. Dnia 29 listopada 1862 r. został mianowany tytularnym generałem brygady ochotników. Najbardziej znany z umiejętnego dowodzenia w walce z kawalerią Jeba Stuarta w czasie bitwy pod Gettysburgiem, a mianowicie 3 lipca 1863 r.[30]

 

 

 

 

merrittWESLEY MERRITT (16 czerwca 1834 r. – 3 grudnia 1910 r.). Podczas wojny secesyjnej służył w kawalerii Armii Potomaku, będąc utalentowanym i cenionym oficerem. Miał wybitne osiągnięcia bojowe, co spowodowało, że 29 czerwca 1863 r. bezpośrednio ze stopnia kapitana awansował na tytularnego generała brygady, a 1 kwietnia 1865 r. na tytularnego generała majora ochotników. W czasie kampanii Appomattox był drugim pod względem ważności dowódcą kawalerii federalnej[31].

 

 

 

torbertALFRED THOMAS ARCHIMEDES TORBERT (1 lipca 1833 r. - 29 sierpnia 1880 r.). Przez pierwsze trzy lata wojny dowodził formacjami piechoty, będąc awansowanym 29 listopada 1862 r. na tytularnego generała brygady ochotników. Natomiast przez ostatnie dwa lata dowodził dywizją kawalerii, służąc pod rozkazami generała majora Philipa H. Sheridana[32].



[1] Przy tłumaczeniu nazw stopni armii Unii i Konfederacji oraz przy ustalaniu ich polskich odpowiedników powstaje trudność wynikająca z faktu, iż w tym czasie, a mianowicie od 1831 r., nie było żadnych regularnych polskich formacji wojskowych. Stąd też należy odnosić do realiów Wojska Polskiego Królestwa Polskiego, a w pewnych przypadkach do stanu obowiązującego w Wojsku Polskim Księstwa Warszawskiego, a być nawet do wojsk Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Mając na uwadze powyższe okoliczności trzeba zauważyć, iż w Wojsku Polskim w latach 1815-1830 r. istnieli generałowie: brygady, dywizji i broni (czyli piechoty i kawalerii), przy czym w 1831 r. funkcjonował także tytuł Wodza Naczelnego, którym był jeden z generałów, i któremu, podobnie jak w okresie Księstwa Warszawskiego, przysługiwały odrębne oznaki zajmowanego stanowiska i posiadanej godności. Natomiast nazwa stopnia generał major i generał leutnant istniały tylko w armii Rzeczypospolitej Obojga Narodów, po czym na krótko powróciły w 1918 r. w postaci najpierw generała majora i generała porucznika, a następnie już tylko generała podporucznika i generała porucznika, których wkrótce zastąpili generałowie brygady, dywizji i broni, a także, najpierw tylko jako tytuł (Pierwszego Marszałka Polski), a potem także stopień marszałka – zob. choćby: B. Gembarzewski, Wojsko Polskie. Królestwo Polskie 1815-1830, Warszawa 1903; idem, Wojsko Polskie. Księstwo Warszawskie 1807-1814, Warszawa 1905; M. Tarczyński, Generalicja Powstania Listopadowego, Warszawa 1988; T. Ciesielski, Wojsko koronne w czasach Augusta III, Warszawa 2009. Ponadto zob. także: R. Steffen, The Horse Soldier 1776-1943. The United States Cavalryman: His Uniforms, Arms, Accoutrements and Equipments, vol. 1: The Revolution, the War of 1812, the Early Frontier 1776-1850…, s. 104 (przyp. red. A. S.).

[2] W zasadzie taki honorowy awans na wyższy stopień ponad ten posiadany w czasie pokoju był przyznawany za czyn odwagi na polu walki. Ponieważ awans taki był honorowy, to stopniowi tytularnemu nie towarzyszyły zakres władzy i pobory stopnia rzeczywistego. Oficer taki był jedynie tytułowany swoim tytularnym stopniem, który był wyższy niż jego regularna ranga. Jednakże kiedy oficer z takim stopniem służył w sądzie wojskowym, albo zajmował stanowisko służbowe przewyższające to, na które zezwalał mu jego regularny stopień w armii, był upoważniony przez prawo do używania swojej tytularnej szarży i żołdu jej odpowiadającego, a także do noszenia na mundurze oznak tej wyższej, tytularnej rangi. System ten znacznie się rozszerzył, a co za tym idzie, również znacznie skomplikował, w czasie wojny secesyjnej. Oficerowie byli bowiem często przydzielani do różnych dowództw i naznaczani na stanowiska w sztabie na podstawie swojego stopnia tytularnego. To co w czasie wojny z Meksykiem i po jej zakończeniu zdarzało się sporadycznie, czyli nadawanie tytularnych stopni generalskich, to podczas wojny stało się nagminne. Co więcej stopnie tytularne często były także przyznawane za wybitną służbę sztabową, a działo się tak, ponieważ oficerowie sztabowi służyli blisko władzy, która je nadawało. Stąd też większość z nich w trakcie wojny była w stanie zdobyć po kilka honorowych awansów. W wyniku takich praktyk po zakończeniu wojny rzadko zdarzał się weteran, który nie mógł się pochwalić kilkoma stopniami powyżej aktualnej rangi, a większość z dowódców pułków okresu wojny oraz pułkowników w powojennej armii regularnej, mogła być tytułowanych generałami. Jednocześnie duża część dowódców kompanii, czyli kapitanów według powojennej regularnej rangi, posiadało tytularny stopień pułkownika, a niekiedy nawet generała – szerzej zob.: J. L. Rhoades, Scapegoat General. The Story of Major General Benjamin Huger, C.S.A., Hamden 1985, s. 134; T. J. Reese, Sykes’ Regular Infantry Division, 1861-1864. A History of Regular United States Infantry Operations in the Civil War’s Eastern Theatre, Jefferson 1990, s. 7; H. E. Davies, Ten Days on the Plains, Dallas 1985, s. 145; R. M. Utley, Frontier Regulars. The United States Army and the Indian 1866-1891, New York 1973, s. 38.

[3] E. G. Longacre, General John Buford, Conshohocken 1995, s. 16 i passim; E. J. Warner, Generals in Blue. Lives of the Union Commanders, Baton Rouge 1999, s. 52-53.

[4] E. G. Longacre, General John Buford, s. 70 i passim; G. W. Cullum, Biographical Register of the Officers and Graduates of the U. S. Military Academy at West Point, vol. 2, Boston 1891, s. 353-355; E. J. Warner, Generals in Blue…, s. 53.

[5]G. W. Cullum, op. cit., s. 837; E. J. Warner, Generals in Blue…, s. 108-109.

[6] Dwoma pozostałymi byli Wesley Merritt i Elon John Farnsworth.

[7] G. Swoboda, Little Big Horn, Warszawa 1998, s. 59-62; G. Swoboda, Gettysburg 1863, Warszawa 1999, s. 92.

[8] R. Kirshner, The Class of 1861. Custer, Ames and Their Classmates After West Point, Carbondale 1999, s. 111-116; G. Swoboda, Little Big Horn…, s. 62-66.

[9] W. H. Leckie, Unlikely Warriors. General Benjamin H. Grierson and His Family, Norman 1984, s. 7, 12, 17.

[10] E. J. Warner, Generals in Blue…, s. 189-190; A. G. Brackett, op. cit., s. 289-298.

[11] R. M. Utley, op. cit., s. 28; W. H. Leckie, op. cit., s. 143 i passim; E. J. Warner, Generals in Blue…, s. 190.

[12] S. J. Martin, Kill-Cavalry. The Life of Union General Hugh Judson Kilpatrick, Mechanicsburg 2000, s. 15-20.

[13] G. Swoboda, Gettysburg 1863…, s. 79; S. J. Martin, Kill-Cavalry…, s. 21 i passim; G. W. Cullum, op. cit., s. 784-789; Battles and Leaders of the Civil War, vol. 4…, s. 95-96; One of Custer’s Wolverines. The Civil War Letters of Brevet Brigadier General James H. Kidd, 6th Michigan Cavalry, pod red. E. J. Wittenberg, Kent 2000, s. 75.

[14] S. J. Martin, Kill-Cavalry…, s. 233-262.

[15] E. G. Longacre, Alfred Pleasonton, „The Knight of Romance”, “Civil War Times Illustrated”, 1974, vol. 13, no. 8, s. 13; E. J. Warner, Generals in Blue…, s. 373.

[16] E. G. Longacre, Alfred Pleasonton…, s. 13-22; G. W. Cullum, op. cit., s.196-197.

[17] E. G. Longacre, Alfred Pleasonton…, s. 22.

[18] P. H. Sheridan, Personal Memoirs of P. H. Sheridan, General United States Army, New York 1992, s. 1-65.

[19] Ibidem, s. 66 i n.; J. M. McPherson, Drawn with the sword. Reflections on the American Civil War, New York 1996, s. 83-84.

[20] A. Rolle, The Lost Cause. The Confederate Exodus to Mexico, Norman 1992, s. 55; G. Swoboda, Little Big Horn…, s. 9; R. M. Utley, op. cit., s. 34-38; H. E. Davies, op. cit., s. 4, 14.

[21] E. J. Warner, Generals in Blue…, s. 481; G. W. Cullum, op. cit., s. 280-281.

[22] Dictionary of American Biography (dalej cyt. DAB), vol. 9, part 2, New York 1965, s. 93; G. W. Cullum, op. cit., s. 281-282.

[23] E. J. Warner, Generals in Blue…, s. 482; Biographical Directory of the Governors of the United States 1789-1978, vol. 1, pod red. R. Sobel, J. Raimo, Westport 1978, s. 111-112.

[24] E. G. Longacre, Grant’s Cavalryman. The Life and Wars of General James H. Wilson, Mechanicsburg 2000, s. 25-39; F. C. Kajencki, op. cit., s. 187.

[25] K. E. Hendrickson, Jr., The Spanish-American War, Westport 2003, s. 40; E. G. Longacre, Grant’s Cavalryman…, s. 224 i n.

[26] E. J. Warner, Generals in Blue…, s. 12-13.

[27] DAB, vol. 2, part 2, New York 1964, s. 389.

[28] S. J. Martin, Kill-Cavalry…, s. 150 i passim.

[29] E. J. Warner, Generals in Blue…, s. 148-149.

[30] Ibidem, s. 187-188; W. Brooke-Rawle, Gregg's Cavalry Fight at Gettysburg, Philadelphia 1884, s. 9-29; D. M. Gregg, op. cit., s. 3.

[31] D. E. Alberts, Brandy Station to Manila Bay. A Biography of General Wesley Merritt, Austin 1981, s. 2, 15 i passim; K. E. Hendrickson, Jr., op. cit., s. 99-100.

[32] E. J. Warner, Generals in Blue…, s. 508-509.